Pierwsza pomoc
Co zrobić w pierwszych minutach, zanim zwierzę trafi do weterynarza. Karty mówią, co robić, ale nie stawiają diagnozy. Każda kończy się telefonem.
Dzwoń od razu, gdy
zwierzę ma którykolwiek z objawów poniżej. Masz wątpliwość? Zadzwoń. Weterynarz powie, jak szybko trzeba przyjechać. Po każdej udzielonej pierwszej pomocy jedź do najbliższej czynnej lecznicy.A11, A12, A1
- nie reaguje na potrząśnięcie i wołanie i nie oddycha prawidłowo: nie oddycha wcale, oddycha nieregularnie albo tylko łapie powietrze. Zacznij RKO (karta R03)A1, A3, A4
- ma trudności z oddychaniem: oddycha szybko i z wysiłkiem, wyciąga głowę i szyję, odsuwa łokcie od żeber, nie chce położyć się na boku albo oddycha głośno, ze świstem lub chrapaniem. U psa rasy krótkogłowej (np. mops, buldog) liczy się oddech głośniejszy lub szybszy niż zwykle (karta „Duszność”)A1, A14
- jest kotem i oddycha z otwartym pyskiem. To może oznaczać poważne problemy z oddychaniem — dzwoń do weterynarzaA14, B77
- ma białe, bardzo blade, szare albo sine dziąsła. Patrz na różowy fragment dziąsła, bo czarne lub szare plamy barwnika są u wielu psów normalneA14, A13, A20
- upadło, straciło przytomność albo nie reaguje na wołanie i dotyk (karta „Utrata przytomności”)A11, A13, A1
- się dławi: panikuje, ślini się, nie wydaje dźwięku albo piszczy, drapie pysk (karta „Zadławienie”)A1
- mocno krwawi. Uciskaj ranę (karta „Krwawienie”)A11, A1
- ma dużą lub głęboką ranęA11
- miało uraz, np. potrącenie przez auto albo (kot) upadek z wysokości, nawet jeśli wygląda na zdrowe (karta „Złamanie i upadek z wysokości”)A11, A12
- zostało pogryzione przez inne zwierzę, nawet jeśli rana wygląda na małą (karta „Rany kąsane”)B90, B91
Sytuacje
- Potrącenie i uraz
- Krwawienie
- Zatrucie
- Udar cieplny
- Drgawki
- Oparzenie
- Wychłodzenie i odmrożenia
- Ukąszenie żmii
- Użądlenie i reakcja alergiczna
- Skręt żołądka
- Zatrzymanie moczu u kocura
- Trudny poród
- Uraz oka
- Bezpieczne obchodzenie się z rannym zwierzęciem
- Zadławienie
- Duszność
- Utrata przytomności
- Złamanie i upadek
- Rany kąsane
- Niedowład łap
- Wymioty i biegunka
- Połknięty przedmiot
- Porażenie prądem
- Kleszcze
- Lód i tonięcie
- Królik i małe ssaki
Prowadzenie i przygotowanie
Resuscytacja (RKO)Prowadzenie krok po kroku, metronom i licznik cykliZnalezione zwierzęKogo powiadomić: placówkę, 112, gminę albo policjęPrzygotowanie do transportuCo zabrać i jak zabezpieczyć zwierzę na drogęApteczka i przygotowanie zawczasuZawartość apteczki, całodobowa w ulubionychNumery alarmowe
Gdy zagrożony jest człowiek albo ruch na drodze.
Kiedy dzwonić na 112 i inne numery →Czeka na sprawdzenie przez lekarza weterynarii. Każda karta pokaże, kto ją sprawdził i kiedy.
Źródła (43)
- A11Blue Cross — Emergencies and First Aid in Dogs (przegląd 29.08.2025) (otwiera się w nowej karcie)
- A12Blue Cross — Emergencies in Cats (przegląd 12.03.2024) (otwiera się w nowej karcie)
- A1RECOVER Initiative (ACVECC/VECCS) — 2026 RECOVER Guidelines: First Aid for Dogs and Cats. Clinical Guidelines, J Vet Emerg Crit Care 36(S1), doi:10.1111/vec.70138 (otwiera się w nowej karcie)
- A3RECOVER Initiative — Wytyczne RECOVER na rok 2024: Zaktualizowane zalecenia dotyczące RKO u psów i kotów (oficjalne polskie tłumaczenie: Burkitt-Creedon JM i in., doi:10.1111/vec.13391) (otwiera się w nowej karcie)
- A4RECOVER Initiative — Algorytm wstępnej oceny dla RKO (2024, PL) (otwiera się w nowej karcie)
- A14PDSA — First aid for pets struggling to breathe (publ. maj 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- B77PDSA — Breathing problems in cats (publ. lipiec 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- A13PDSA — First aid for collapsed pets (publ. marzec 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- A20PDSA — Are My Dog's Gums Pale? (publ. październik 2022) (otwiera się w nowej karcie)
- B90PDSA — Wounds and skin injuries (sierpień 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- B91PDSA — Dealing with a dog attack (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
- A16PDSA — Vomiting in dogs (publ. październik 2024) (otwiera się w nowej karcie)
- A21PDSA — Vomiting in cats (publ. grudzień 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- A15PDSA — What to do if your cat/dog can't pee (publ. październik 2021) (otwiera się w nowej karcie)
- B28PDSA — What to do if your pet has a seizure (02.2023) (otwiera się w nowej karcie)
- A9AVMA — First aid tips for pet owners (otwiera się w nowej karcie)
- B29American Red Cross — Dog Seizures (otwiera się w nowej karcie)
- B143PDSA — Blue Green Algae Poisoning in Dogs (wrzesień 2022) (otwiera się w nowej karcie)
- B123ESCCAP — Przewodnik ESCCAP 05, wyd. 5, PL „Zwalczanie chorób przenoszonych przez wektory u psów i kotów” (grudzień 2024) (otwiera się w nowej karcie)
- B128Zygner W., Sobków K. (Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW) — „Diagnostyka babeszjozy psów w praktyce”, Życie Weterynaryjne 2012, 87(9) (otwiera się w nowej karcie)
- B110PDSA — Gut blockages in dogs (czerwiec 2019) (otwiera się w nowej karcie)
- B112PDSA — Bowel Obstruction/Intestinal Blockage in cats (styczeń 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- B118PDSA — First aid for an electric shock in pets (marzec 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- B34PDSA — Hypothermia in pets (otwiera się w nowej karcie)
- B142Scottish Fire and Rescue Service — Keeping your dog safe near water (aktualizacja 31.08.2023) (otwiera się w nowej karcie)
- A26RECOVER Initiative (Burkitt-Creedon JM, Mandell DC, Thawley VJ i in.) — RECOVER Guidelines: First Aid… Acute Allergy and Anaphylaxis in Dogs and Cats, J Vet Emerg Crit Care 36(S1):S63–S89, doi:10.1111/vec.70137, publ. 25.08.2026 (otwiera się w nowej karcie)
- B97PDSA — Saddle thrombus (aortic thromboembolism) in cats (luty 2026) (otwiera się w nowej karcie)
- B100PDSA — IVDD/Slipped disc in dogs (wrzesień 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- A10AVMA — Pet First Aid (broszura dla właścicieli, 2016) (otwiera się w nowej karcie)
- B66American Red Cross — Dog Temperature, Heart, and Breathing Rate (bez daty, treść: dr Deborah Mandell) (otwiera się w nowej karcie)
- A27PDSA — How to: Record a resting respiratory rate (publ. listopad 2021) (otwiera się w nowej karcie)
- A17PDSA — Reduced Appetite in a Rabbit (publ. kwiecień 2021) (otwiera się w nowej karcie)
- B153PDSA — Why is my pet off their food? (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
- B168RSPCA — Guinea pig health & welfare (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
- B161PDSA — Your guinea pig's diet (październik 2024) (otwiera się w nowej karcie)
- A22PDSA — Why do rabbits grind their teeth? (publ. styczeń 2021) (otwiera się w nowej karcie)
- A18PDSA — Flystrike in rabbits (publ. październik 2021) (otwiera się w nowej karcie)
- A19PDSA — Diarrhoea in rabbits (publ. październik 2019) (otwiera się w nowej karcie)
- A23PDSA — Breathing problems/fast breathing in rabbits (publ. styczeń 2020) (otwiera się w nowej karcie)
- C10MSWiA (gov.pl) — Numer alarmowy 112, „Co zgłaszać?” (otwiera się w nowej karcie)
- C11MSWiA (gov.pl) — Numer alarmowy 112, „Jak zgłaszać?”, 11.05.2019 (otwiera się w nowej karcie)
- C12MSWiA (gov.pl) — Numer alarmowy 112, „Inne numery alarmowe”, 11.05.2019 (otwiera się w nowej karcie)
- C13MSWiA (gov.pl) — Numer alarmowy 112, strona główna (otwiera się w nowej karcie)
Treść w wersji 2026-10-11.1