Pierwsza pomoc

Zaloguj się
Znalezione zwierzę
Znalezione zwierzę
Znalezione zwierzę · R04-02

Dzikie zwierzę: młode, ranne, martwe

986Straż miejska / gminnaNie we wszystkich miastach
Ośrodki rehabilitacji (wykaz GDOŚ)gov.pl · strona zewnętrzna (otwiera się w nowej karcie)112Gdy zwierzę na drodze zagraża ludziom lub ruchowi

Dzwoń od razu, gdy

  • ranne lub martwe zwierzę leży na drodze albo zagraża ludziom lub ruchowi: 112, Policja;C14, C16
  • doszło do pogryzienia albo zadrapania, ślina zwierzęcia trafiła do rany, oka, nosa lub ust albo był kontakt z nietoperzem. Przejdź do karty R04-05.C21, C22, C48

Kogo powiadomić (zwierzę ranne lub chore)

  • Najpierw: urząd gminy lub miasta, straż miejską/gminną, lekarza weterynarii albo najbliższy ośrodek rehabilitacji zwierząt, który przyjmuje dany gatunek. To gmina powinna działać pierwsza.C14, C16
  • Zwierzę łowne (sarna, jeleń, dzik, lis): także nadleśnictwo lub koło łowieckie.C16
  • Gatunek pod ścisłą ochroną (np. wilk, ryś, żubr) lub wydra: także regionalna dyrekcja ochrony środowiska (RDOŚ).C16
  • GDOŚ i RDOŚ nie odławiają, nie odbierają i nie przewożą rannych zwierząt.C14
  • Wykaz ośrodków rehabilitacji z zezwoleniem prowadzi GDOŚ. Ośrodek może działać tylko z zezwoleniem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Leczy i rehabilituje dzikie zwierzęta, by mogły wrócić do natury.C15, C7, art. 75 ust. 1, C7, art. 5 pkt 13

Kroki, gdy młode zwierzę jest bez matki

  1. Zatrzymaj się i oceń z daleka, czy zwierzę jest ranne lub poturbowane. Jeśli nie jest, zostaw je tam, gdzie jest.C17
  2. Pamiętaj: matka zwykle jest blisko i przychodzi tylko na karmienie.C16, C17, C18
  3. Sarna: koza odwiedza koźlę zwykle dwa razy dziennie, w porze karmienia.C17
  4. Zając: młode w dzień leżą w ukryciu, matka karmi je raz na dobę, o świcie lub o zmierzchu.C17
  5. Podlot (młody ptak z piórami) normalnie siedzi na ziemi, a rodzice go karmią. Odsuń psa lub kota i obserwuj z daleka. Jeśli nie jest ranny, zostaw go.C19, C47, C49
  6. Pisklę bez piór lub z kilkoma piórami nie przeżyje długo poza gniazdem. Zadzwoń do ośrodka rehabilitacji. Do gniazda odłóż je tylko wtedy, gdy ośrodek tak zaleci.C19, C47
  7. Podlot na jezdni lub chodniku przenieś w rękawiczkach najwyżej kilka metrów, na krzew lub niską gałąź, poza zasięg psów i kotów.C19, C47
  8. Ptaka zabierz tylko wtedy, gdy jest ranny, gdy rodzice na pewno nie żyją albo gdy obserwujesz go z daleka ponad 2 godziny, a rodzice nie wrócili. Wtedy zadzwoń do ośrodka.C19
  9. Nie wiesz, co zrobić? Zadzwoń najpierw do leśnika albo do ośrodka rehabilitacji.C18

Kroki, gdy zwierzę jest ranne

  1. Nie narażaj się. Ranne zwierzę może być agresywne i nieprzewidywalne.C14
  2. Ustal dokładne miejsce. Jeśli możesz, rozpoznaj gatunek i opisz stan zwierzęcia.C14
  3. Zadzwoń do gminy, straży, weterynarza albo ośrodka.C14
  4. Zgłaszając, podaj gminę, miejscowość, adres, numer drogi lub linii kolejowej, najlepiej z kilometrem ze słupka.C16
  5. Zwierzę możesz zawieźć do ośrodka samodzielnie tylko wtedy, gdy to bezpieczne dla ciebie i dla zwierzęcia. Najpierw zadzwoń do ośrodka. Rozporządzenie dopuszcza chwytanie rannych lub osłabionych zwierząt chronionych w celu udzielenia pomocy weterynaryjnej i przemieszczenia do ośrodka rehabilitacji.C14, B70, § 9 pkt 3 lit. b
  6. Ptaka przewoź w grubych rękawicach i z długimi rękawami: nakryj go ręcznikiem i włóż do zamkniętego pudła z otworami. W aucie postaw pudło jak najdalej od siebie i uchyl okna. Potem wypierz ręcznik i ubranie. Dzikiego ssaka nie łap, poczekaj na służby.C42, C16, C20

Nie rób

  • Nie rób: Nie zabieraj młodych zwierząt z lasu ani z łąki bez powodu.C17, C18, C16
  • Nie rób: Nie dotykaj młodych ssaków (koźlę, zając, warchlak). Obserwuj je z daleka i skontaktuj się z ośrodkiem, jeśli są ranne albo potrzebują pomocy.C17, C18, C49
  • Nie rób: Nie podchodź do warchlaków. Locha jest blisko i może zaatakować.C17
  • Nie rób: Nie chwytaj rannego zwierzęcia bez potrzeby i nie próbuj go leczyć.C14
  • Nie rób: Nie podawaj jedzenia ani wody, chyba że zaleci to weterynarz lub ktoś z wiedzą.C14
  • Nie rób: Nie dotykaj martwych dzikich zwierząt. Grozi to chorobami odzwierzęcymi, np. wścieklizną.C16, C20, C21
  • Nie rób: Chorego ani martwego ptaka nie dotykaj gołymi rękami. Po kontakcie umyj ręce ciepłą wodą z mydłem. Martwe dzikie ptaki zgłoś powiatowemu lekarzowi weterynarii albo gminie.C45, C46
  • Nie rób: Nie podnoś nietoperza gołymi rękami. Załóż grube rękawice albo nakryj go pudełkiem i wsuń pod spód sztywny karton.C43, C44
  • Nie rób: Nie dotykaj przynęt ze szczepionką dla lisów i nie pozwól na to psu ani kotu.C20
  • Nie rób: Nie dotykaj jaj ani gniazd.C19

Pies / kot / inne

  • Lis, nietoperz i wścieklizna: w Polsce rezerwuarem wścieklizny jest lis rudy. U chorego dzikiego zwierzęcia głównym objawem jest utrata lęku przed człowiekiem: podchodzi do ludzi albo atakuje ludzi i zwierzęta. Młode, które nie ucieka, zwykle zachowuje się normalnie: przywiera do ziemi i czeka na matkę. Chory nietoperz może nie latać, przewracać się na grzbiet i być aktywny w dzień. Pod koniec lata do mieszkań wlatują też zdrowe, młode nietoperze. Każdego nietoperza traktuj ostrożnie. Martwego lisa lub nietoperza zgłoś powiatowemu lekarzowi weterynarii.C20, C18, C44, C43
  • Twój pies lub kot dotknął przynęty ze szczepionką dla lisów: zgłoś to lekarzowi weterynarii, a według WSSE w Warszawie powiatowemu lekarzowi weterynarii.C20, C22

Czeka na sprawdzenie przez lekarza weterynarii. Tu pojawi się imię i nazwisko lekarza weterynarii, numer prawa wykonywania zawodu i data sprawdzenia. Karty R04 i R01-N opierają się na przepisach i czekają także na sprawdzenie przez prawnika.

Źródła (19)
  1. C14Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (gov.pl) — „Jak postąpić w przypadku znalezienia rannych lub chorych dzikich zwierząt?”, 03.09.2026 (otwiera się w nowej karcie)
  2. C16Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie (gov.pl) — „Co zrobić w przypadku znalezienia rannego lub martwego zwierzęcia dziko występującego gatunku”, 27.05.2026 (otwiera się w nowej karcie)
  3. C21Główny Inspektorat Sanitarny (gov.pl) — „Wścieklizna” (otwiera się w nowej karcie)
  4. C22Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Warszawie (gov.pl) — „Jak postępować w przypadku narażenia na wściekliznę” (otwiera się w nowej karcie)
  5. C48Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) — „Rabies”, fact sheet (17.09.2026) (otwiera się w nowej karcie)
  6. C15GDOŚ (gov.pl) — „Wykaz ośrodków rehabilitacji zwierząt” (otwiera się w nowej karcie)
  7. C7Sejm RP — Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 13 (zm. Dz.U. 2026 poz. 426, 737, 912), art. 5 pkt 13, art. 52 ust. 2 pkt 4, art. 75 ust. 1, art. 76 ust. 3 (otwiera się w nowej karcie) · art. 75 ust. 1; art. 5 pkt 13
  8. C17Lasy Państwowe — „Nie zabierajmy młodych zwierząt z lasu”, 04.03.2019 (otwiera się w nowej karcie)
  9. C18Lasy Państwowe — „Nie zabierajmy młodych zwierząt z lasu — apelują leśnicy”, 14.05.2021 (otwiera się w nowej karcie)
  10. C19RSPCA — „Found a baby bird out of a nest” (otwiera się w nowej karcie)
  11. C47Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach (gov.pl) — „Nie zabieraj podlotów!” (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
  12. C49Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (gov.pl) — „Podlot poza gniazdem? Młode zwierzę bez opieki matki? Upewnij się, czy na pewno trzeba działać” (15.07.2021) (otwiera się w nowej karcie)
  13. B70Rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 2380, zał. nr 2 lp. 36, § 6 ust. 1–2 (otwiera się w nowej karcie) · § 9 pkt 3 lit. b
  14. C42RSPCA — „Stay safe when helping an animal” (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
  15. C20Główny Inspektorat Weterynarii — „Wścieklizna” (otwiera się w nowej karcie)
  16. C45Główny Inspektorat Sanitarny (gov.pl) — „Grypa ptaków” (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
  17. C46Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie (gov.pl) — „Ptasia grypa” (12.05.2023) (otwiera się w nowej karcie)
  18. C43Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach (gov.pl) — „Pomoc nietoperzom” (bez daty) (otwiera się w nowej karcie)
  19. C44Lasy Państwowe — „Jesienne wędrówki nietoperzy” (26.09.2014) (otwiera się w nowej karcie)

Treść w wersji 2026-10-11.1

Dzikie zwierzę: młode, ranne, martwe · Pierwsza pomoc · Niuch